سخن روز

نقش وعملکرد شورای اسلامی شهر در مدیریت شهری
مطلب اصلی در قضیه تشکیل شوراهای اسلامی شهر، فراخواندن شهروندان به مشارکت وبه حساب آوردن آنها به عنوان شهروند واقعی وتأثیر گذار در تصمیم گیری برای امور شهر خود می باشد. بر اساس اعتراف صاحبان تئوریهای مدیریت مشارکتی وکسانیکه دغدغه روزمره شان خدمات رسانی به شهروندان است. آنچه که آشفتگی شهرهای ما را به سامان خواهد رساند چیزی جزء «مشارکت حقیقی شهروندان در امور شهر » نیست. مدیران شهری ما دیر یا زود باید به این باور برسند ودر صدد کشف راهکارهای علمی برای تحقق واستفاده مناسب از این پتانسیل باشند. با مطرح شدن بحث مشارکت مردم در شهر سازی وخدمات شهری ، در حقیقت پایه های مشروعیت مدیریت شهری قوام بیشتری می یابد. در توضیح این نکته می بایست گفت: از آنجا که شهرسازی وخدمات رسانی مستلزم ایجاد تغییرات وانجام ملاحظات در زندگی مردم می باشد لذا نیاز به مشروعیت ورضایت مردمی دارد یعنی این گونه ملاحظات باید توجیه قانونی وخردمندانه داشته باشد تا مردم در پذیرش آن دچار دغدغه نشوند.پیشینه شوراهای اسلامی به ابتدای انقلاب وتشکیل مجلس خبرگان وقانون شورای اسلامی کشور باز می گردد. این شوراهااز پایین ترین تا بالاترین سطوح کشورتشکیل می شوند اما تشکیل شوراهای شهر با دیدگاه وساختار جدید به سال 1377 ( اولین دوره) باز می گردد. که در حال حاضر سال آخر دوره سوم آن را سپری می نماییم. با گذشت این سالها ، شوراها دچار فراز ونشیب هایی شده اند در برخی از موارد کارکردهای محوله را انجام داده ودر پاره ای مسائل متأسفانه به هر دلیل به وظیفه اصلی خود عمل نکرده ند. بر اساس نظرسنجی هایی که از روسای شوراهای بعضی از شهرها بعمل آمده، بیشترین درصد مشکلات، مربوط به کمبود امکانات ومشکلات عمرانی، بیکاری، مشکل زمین ومسائل فرهنگی وآموزشی ومسائل سیاسی وامنیتی در مراحل بعدی قرار داشته اند. بر اساس تحلیل محتوای آماری نامه های روسای شوراها ، مشکلات شهرها به شش دسته تقسیم می شوند: مشکلات اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، حقوقی، شبکه ها وامور زیربنائی وزیست محیطی وبهداشتی. همچنین مسائل ومشکلات عمده ای که شوراها با آن برخورد کرده اند به قرار ذیل می باشد:
- مورد اول انتخاب شهرداران می باشد یکی از مسائل مهمی که شوراها با آن مواجه بوده اند انتخاب شهردار است. بر اساس داده های بدست آمده در انتخاب شهرداران داشتن تجربه اجرائی( 9/33 درصد) وتحصیلات بالا( 31 درصد) بیشترین امتیاز را کسب کرده اند وپایبندی به جناحی خاص (1/6 درصد) کمترین امتیاز را به خود اختصاص داده است.
- قبول شوراها از سوی ادارات دیگر در سطح شهر واعمال نظر آنها در برنامه ریزیهای شهری ومحلی از دیگر مسائل شوراها می باشد.
- قانون اساسی به صراحت مشخص نکرده که هدف از ایجاد شوراها نظارت است یا اجراء( سیاستگذاری یا کار گذاری)
- با وجود اینکه شوراها رسماً موظف به اجرای وظایف قانونی خود شده اند اما عدم آمادگی لازم سایر سازمانها برای هماهنگی های مختلف با شوراها خودمشکل بزرگی شده است که به عقیده برخی از کارشناسان همین امر می تواند به مرور زمان نقش واقعی شوراها را کمرنگ سازد.
- رابطه شورای شهر با اقتصاد شهری کمرنگ یا گسسته شده است.
- شورای شهر یا شورای شهرداری، شوراها از نظر ترکیب اعضای خود عموماً فاقد تخصص های کافی در امور شهر وشهر داری هستند. در برخی مواردشوراها متأثر از شهرداری می شوند واین ابهام را به وجود می آورد که شورای شهرند یا شورای شهرداری.
حال می بایست دنبال راهکارهای باشیم تا باعث همکاری بیش از بیش شورا وشهرداری گردد. بررسی اجمالی سیستمهای مدیریت شهری در شهرهای بزرگ جهان ، حاکی از آن است که اغلب آنها مدیریتی مستقل ومردمی بر اساس قانونگذاری ونظارت از سوی شورای شهر دارند.علاوه بر شورای شهر به عنوان مجمع قانون گذاری برای شهر، اعضای شورا در مدیریت کلان شهرداری نیز مشارکت دارند. این روش، نقش اعضای شورا ونمایندگان مردم را در مراحل مختلف تصمیم گیری وامور اجرائی بسیار فعال می نماید علاوه بر آن شوراها دارای یک تعامل سازنده با سایر ادارات وسازمان های شهر می باشند. از این رو توجه بیشتر به شورایی نمودن برنامه ها ونظارت نزدیکتر وبهتر شوراها بر فعالیت سازمانه ودستگاههای اجرائی شهر وشهرداری در شکوفائی بیشتر شهری نقش موثر وثمر بخشی خواهد داشت. گلباد معظمی گودرزی – کارشناس ارشد برنامه ریزی محیطی