سخن روز

مهد کودک وپیش دبستانی

بسیاری از کودکان قبل از پنج سالگی موقعیت های گروهی را تجربه می کنند. سال هاست که کودکان به پیش دبستانی می روند. در آنجا برای مدت چند ساعت در هفته انگیزه های اجتماعی وذهنی برایشان فراهم می شود. در سال های اخیر مادران کودکان خردسال به طور فزاینده ای وارد بازار کار شده اند وبسیاری از فرزندان آنان در مهد کودک های مختلف جای داده شده اند. هرچند که مهد کودک را گاهی همان پرستاری از بچه می دانند، ولی در عین حال هیچ مرز روشنی بین مهد کودک وبرنامه آموزش اولیه کودک وجود ندارد. در حقیقت مهد کودک های خوب در تلاش اند تا رشد اجتماعی وهوش کودکان را، درست مانند سایر برنامه های آموزش اولیه کودک، تقویت کنند. تلاش های مربوط به مطالعه مهد کودک با پرسش ساده ای آغاز شد: آیا مهد کودک در رشد اجتماعی، عاطفی، شناختی کودکان تاثیر دارد؟ البته نمی توان به این پرسش پاسخ ساده ای داد. بعضی از مطالعات نشان داده است که کودکانی که به مهد کودک می روند در مقایسه با کودکانی که سالهای پیش از مدرسه را در خانه می گذرانند بیشتر همکاری می کنند وتکالیف شان را بهتر انجام می دهند. علاوه بر این، هر قدر کودکان بیشتر در مهد کودک باشند بیشتر مشارکت اجتماعی وبازی سازنده می کنند وکمتر پیش می آید که سرگرم کاری نباشند ویا فقط دیگران را تماشا می کنند. بعضی از مطالعات نشان داده است که کودکانی که به مهد کودک می روند وقتی به سطح ابتدائی می رسند کمتر حرف شنوی دارند وپرخاشگرترند. شاید یکی از دلایل پایین بودن میزان حرف شنوی کودکان مهد کودکی این باشد که آنان در مهد می آموزند که بین قواعدی که بر اساس عرف اجتماعی است وقواعدی که بر اساس اصول اخلاقی است تمایز قائل شوند، در یک بررسی، کودکان چهار ساله که مدت هجده ماه یا بیشتر در مهد کودک بودند در مقایسه با کودکانی که به تازگی وارد همان مهد کودک شده بودند کمتر معتقد بودند که تخطی از عرف اجتماعی( مثل ننشستن در جای درست هنگام قصه گفتن) کار بدی است. ولی هر دو گروه تخطی از قواعد اخلاقی ( مثل گرفتن سیب بچه دیگر) را به یکسان می دانستند.دومین علت تفاوت بین دو گروه ممکن است این باشد که کودکانی که با همسالان خود بوده اند آموخته اند که با سایر کودکان پرخاشگرتر وبا جرأت تر باشند تا بتوانند از خود ومتعلقات شان محافظت کنند.

افشین بختیاری - روانشناس