سخن روز

برگ رجعت

یونانیان باستان بر این باور بودند که یک نفر دو بار نمی تواند در یک رودخانه شنا کند.این سخن در نگاه اول بسیار ساده و سطحی به نظر می رسد اما هنگامیکه در کنه و ضمیر آن با مداقه بیشتر نظر کنیم درمی یابیم که خود فلسفه ای دارد به درازای عمر آدمی.این جمله با ما می گویدکه جهان با سرعتی غیر قابل تصوردر حال تغییر است و مصداق می آوردکه کسی که امروز و این لحظه تن به آبی سپرد و در رودخانه ای شنا کرد دیگر فردا و لحظه ای بعد، نه آن فرد شناگر فرد سابق است و نه رودخانه رودخانه پیشین.مولانا جلال الدین که رحمت بی نهایت خداوند بر اوبادنیز با تمسک به همین دیدگاه والبته  با استناد به حدیث نبوی(ص)  در مثنوی شریف  خویش دوبیت گوشنواز انسان ساز می آ ورد و می گوید:هر زمان نومی شود دنیا و ما/بی خبر از نوشدن اندربقا-پس توراهرلحظه برگ رجعتی است/مصطفی(ص) فرمود دنیا ساعتی است.وحدیث آن است که خاتم النبیین فرمود((الدنیاساعه))(دنیا ساعتی است).بر همین منوال ،دیدگاه پیامبر گونه مولانا به ما می گوید که زندگی ما انسانهاو در مجموع عالم امکان هر لحظه وهر ثانیه در حال تبدل وتحول است.دیروز مثل امروز و امروز هرگز مانند فردا نخواهد بود.جهان عرصه انقلاب و تغییراست و دراین میان همه اجزا هستی زنجیروار به هم متصل و هر کنش ازجزیی واکنش جزیی دیگر را در پی خواهد داشت و اینگونه نیست که اجزا عالم با هم بی ارتباط و هر کس پی کار خویش گیرد و دیگری را سود و زیانی نرساند.شیخ اجل سعدی شیرازی هم در تکمیل این مقال  بنی آدم را اعضای یک پیکر وازیک گوهر می داند و رنج یکی را موجب آزار دیگران بر می شمارد.منظور از طرح این سخن ،ایراد دوموضع است که بی شک وبی شبهه همه ما در طول حیات خویش با آنها مواجهیم.نخست اینکه ما آدمیان با دست وزبان واعمال ورفتارو سیرت وصورت خود ودر هر مقام و مرامی که باشیم، لاجرم تاثیرات خوب و بدی بر زندگانی هم داریم. البته این ارتباط خاص انسان نبوده ونیست بلکه همه  کائنات جهان را پوشش میدهد!طریق اولی و عالمانه آن است که هرگز با رفتار و کردار خویش کاری نکنیم که موجب آزار کسی شویم و جای جهان برکسی تنگ بگذاریم.مباش در پی آزار وهر چه خواهی کن/که در شریعت ما غیر از این گناهی نیست.دوم آنکه بیاییم اطرافیان خویش را به چوب عمل دیروزشان نزنیم و بر این باور باشیم که انسان قابل تغییر است و فردی که ما در مقابل خویش و در مقام متهم داریم چه بسا که خاطی دیروزی نباشد و اکنون جامه ای نو از عمل و نظر بر تن پوشیده باشد.

ابراهیم آزادپور