سخن روز

آیا مسکن گران می شود؟

بحث تغییر قیمت مسکن داغ ترین بحث دربین فعالین بازار مسکن، متقاضیان ومسئوولان این بخش حیاتی ازاقتصاد است. هرچند در بازه های زمانی مختلف پیش بینی قیمت مسکن در ایران از صحت چندانی برخوردار نبوده است ولی به صورت یک سیکل با دوره زمانی مشخص قیمت مسکن در اوایل تابستان رشد خود را شروع می کرد وبا آغاز فصل سرما قیمت مسکن از یک سو واجاره بها از سوی دیگر کاهش می یافت. اما در پی جهانی شدن بحران مالی وسرایت موردی آن به اقتصاد ایران بازار مسکن وارد رکودی طولانی شده است به گونه ای که مسئولان وزارت مسکن وشهر سازی که در دولت نهم منکر این رکود بودند، در دولت دهم به فکر چاره اندیشی وپیشگیری از بحران کمبود مسکن در آینده ای نه چندان دور افتادند. اما برای اینکه بازار مسکن دستخوش چه تغییراتی خواهد شد، مولفه های بسیاری مطرح است که برخی کاهنده وبرخی دیگرافزاینده است، خاصه اینکه در سالی که در پیش رو داریم، قانون هدفمندی یارانه ها از یک سو وخروج آرام آرام اقتصاد جهانی از بحران مالی ازسوی دیگر بازار های کالا، سرمایه وخدمات کشور را تحت تأثیر مستقیم خود قرار خواهند داد. دکتر مسعود نیلی رییس دانشکده اقتصاد دانشگاه شریف در خصوص تأثیر هدفمند کردن یارانه بر بازار مسکن معتقد است: از آنجا که صنایع تولید فلزات وکانی های عیر فلزی صنایعی هستند که در مسکن استفاده می شوند وبیشترین تأثیر را از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها می پذیرند، می توان افزایش قیمت مسکن را پیش بینی کرد. هر چند دکتر نیلی سعی می کند که در مورد نرخ مسکن در آینده اظهار نظر صریحی نکند اما واقعیت امر این است که قیمت تمام شده ساخت هر متر مربع بنا که یکی از مولفه های اصلی قیمت مستغلات است، بعد از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها افزایش خواهد یافت. امااز دیگر مسائلی که نگرانی ها در مورد ایجاد شوک قیمتی در بازار مسکن را افزایش می دهد، عدم توازن عرضه وتقاضا دردو، سه سال گذشته است. به دنبال رکود اقتصادی بسیاری از تولید کنندگان به خصوص انبوه سازان تولید مسکن را با شدت کمتری دنبال کردند، زیرا از یک سو می خواستند از افت چشمگیر قیمت واحد های تولیدی خود بکاهند واز سوی دیگر به علت عدم فروش به موقع واحدهای خود عملا با کمبود نقدینگی برای اجرای پروژه های جدید روبه رو بودند. وزیر مسکن وشهر سازی چند هفته گذشته در حالی از نیاز سه میلیون وششصد هزار واحدی کشور پرده برداشت که طبق خوشبینانه ترین آمارها تولید کشور کمتر از ششصد هزار واحد مسکونی است . لاهوتی مخبر کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی معتقد است که با فرض احداث یک میلیون واحد مسکن مهر در مدت پنج سال وساخت همین تعداد توسط انبوه سازان ودویست هزار واحد توسط مردم نهایتا بازار مسکن عرضه ای در حدود ششصد هزار واحد مسکونی خواهد داشت. این در حالی است که طبق برآورد کارشناسان نیاز های جدید مسکن سالانه بیش از یک میلیون تا یک میلیون ودویست هزار واحد است. کمبود اولیه عرضه در بازار مسکن وپیشی گرفتن تقاضاهای جدید بر عرضه های جدید نتیجه ای جز گران شدن مسکن در پی نخواهد داشت. هر چند که  دولت توانسته است تا کنون با اتخاذ سیاست های پولی سخت گیرانه بازار مسکن را از طرف تقاضا کنترل کند، اما آنچه مسلم است این است که دولت نمی تواند ونمی خواهد وضعیت رکود فعلی همچنان تداوم یابد. خوش چهره استاد اقتصاد دانشگاه تهران در انتقاد از سیاست های پولی دولت می گوید: برخی مسئولان ارشد به قیمت کنترل رفتارهای سوداگرانه از رکود پیش آمده استقبال می کنند، این رویکرد همچون پزشکی است که برای کنترل تب بیمار به فوت او رضایت می دهد. از دیگر مواردی که علاوه بر گمانه ها، علت افزایش قیمت مسکن می تواند بشود، اتخاذ سیاست های نا مناسب در ارائه تسهیلات است. دکتر بیت الله ستاریان کارشناس مسکن در این باره با اشاره به تصمیم بانک مرکزی مبنی بر اریه وام مسکن به واحدهای دارای عمر کمتر از پنج سال، خاطر نشان می کند: اگر چه این سیاست می تواند آینده ای روشن را برای بازار مسکن به همراه داشته باشد اما قطعا افزایش قیمت مسکن نیز یکی از نتایج اجرای آن خواهد بود زیرا که هر رونقی در بازار با یک افزایش قیمتی همراه است. وی اتخاذ این تصمیم را به مثابه تشویقی دانست که می تواند  به ساخت وساز وتولید مسکن رونق دوباره ای بدهد.  ابوالفضل صومعلو معاون امور ساختمان ومسکن وزیر مسکن وشهر سازی، با اشاره به سیاست های دولت در عرضه بیشتر ورونق دادن به بازار مسکن گفت: بازار مسکن از لحاظ قیمت ها هم اکنون وضعیت متعادلی دارد. وی در ادامه با بیان اینکه بخش مسکن را با دو نوع سیاست می توان رونق داد، تصریح کرد : یکی از این سیاست ها عرضه ودیگری تقاضای مسکن است که در حال حاضر مابا استفاده از سیاست عرضه به بخش مسکن رونق داده ایم. وی که معتقد است  با تقویت عرضه در بخش مسکن هم رونق ایجاد خواهد شد و هم قیمت های این بخش کنترل می شود، ادامه داد : ساخت یک میلیون واحد مسکن مهر که با سرعت در حال اجرا است تاثیر گذاری لازم برای کنترل قیمت های در کشور را دارد. اما توضیح نداد که چگونه ساخت وتولید یک میلیون واحد مسکونی در مدت پنج تا شش سال می تواند عرضه را در بازارمسکن تقویت نماید؟ این اظهارات مقامات دولتی در حالی است که برخی از کارشناسان بخش مسکن معتقدند دیگر نمی توان این بازار رادر حالت انتظار نگه داشت ودر ماههای پایانی سال شاهد افزایش قیمت ها خواهیم بود. در دوسوی جریان برخی کارشناسان گرانی مسکن را در ماه های آینده محتمل می دانند ولی عده ای دیگراز جمله مقامات دولتی  مدعی عدم افزایش قیمت ها در ماه های آتی هستند اما هر دو دسته بر یک چیز اذعان دارند وآن روکود حاکم بر بازار است که یافته های علمی وتجربه تاریخی نوید روزهای سختی را برای بازار مسکن می دهد وهمین امر خود کافی است تا سیاست گذاران عمرانی وپولی کشور با ظرافت بیشتری عمل کنند، تا باعث ایجاد شوک قیمتی وشاهدجهش دوباره قیمت مسکن نباشیم.نقل از نشریه پیام ساختمان